Xin chào,

Chào quý vị đến trang thông tin chính thức Master Triết — nhà truyền thông giáo dục.

Master Triết là người thành lập thương hiệu DỊCH VỤ IELTS — thay thế mô hình luyện thi tiếng Anh lỗi thời tại Việt Nam.

Trang thông tin thể hiện lập trường và quan điểm cá nhân của Master Triết.

Hỏi & đáp

1. Ông nhìn nhận thế nào về đại học?

Sau lớp 12, việc học tiếp là để có nghề và kiếm tiền. Thẳng thắn và thực tế là như vậy.

Tôi không quan tâm đến hình thức là học nghề, học cao đẳng, đại học hay sau đại học. Tôi quan trọng mục tiêu và kết quả.

Bản thân tôi thấy mình đã phải trả nhiều tiền hơn để duy trì một bộ máy vận hành cồng kềnh của nhà trường, thay vì thực sự chi trả cho chất lượng đào tạo mà mình nhận được.

2. Ông thấy sao về thời gian đào tạo đại học tại Việt Nam?

Nhiều khối ngành dịch vụ và kỹ năng như ngôn ngữ, văn hoá hay quản trị chỉ cần học 1–1,5 năm là đủ. Việc kéo dài 4 năm là lan man, rất lãng phí thời gian và tiền bạc của sinh viên.

Một số ngành như Y khoa hay luật, thời gian đào tạo phải kéo dài, một phần vì để củng cố niềm tin xã hội. Nếu là bạn, bạn tin tưởng bác sĩ học 10-15 năm hay một bác sĩ học 4 năm? Đó là tâm lý xã hội. Có những thứ phải kéo dài thời gian để thoả mãn nhu cầu niềm tin của cộng đồng.

3. Đối với các ngành khoa học - công nghệ cao thì thế nào?

Các ngành như y khoa (phẫu thuật, gene), khoa học vật liệu cao cấp, bán dẫn hoặc trí thông minh nhân tạo (AI) thì chỉ nên tuyển chọn và đào tạo những học sinh xuất chúng. Nếu không có tố chất, cố theo học cũng chỉ lãng phí thời gian.

Muốn học khoa học - công nghệ cao thì nên ra nước ngoài, có thể đi Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc, đến Bắc Mỹ hoặc một vài nước châu Âu.

4. Ông cho rằng ngành nghề nào là xu hướng trong tương lai?

Tôi không quan tâm đến các yếu tố vĩ mô hay xu hướng ngành nghề. Tôi chỉ quan tâm đến điều kiện của mỗi cá nhân.

Mỗi người cứ học những cái mình thấy thích, thiết thực cho cuộc sống mỗi ngày và phù hợp với tài chính gia đình.

Thành công của mỗi người tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó sự may mắn chiếm phần lớn chứ không phải sự nỗ lực.

5. Ông thấy các sản phẩm trí thông minh nhân tạo (AI) ảnh hưởng như thế nào đến giáo dục và đào tạo?

Gần 100% các môn lý thuyết đơn thuần đều có thể đưa lên ứng dụng (apps) và hệ thống học tập (e-learning systems). Lực lượng giảng dạy theo kiểu cũ nên sớm bị đào thải.

Không riêng giáo dục và đào tạo, rất nhiều hành chính văn phòng nên tự động hoá 100%. Đến những nơi đông người như bệnh viện và trường học, tôi thấy quy trình vận hành quá quá lạc hậu, rườm rà phí thời gian.

6. Đào tạo ngoại ngữ là ngành ông đang đầu tư, ông đánh giá thế nào?

Truyền thông sai lệch, dạy lan man, học lòng vòng, phí phạm thời gian. Hình thức màu mè và không có giá trị thực chất.

Nhiều phụ huynh tốn 5-7 năm đưa đón con đi học tiếng Anh. Hàng triệu em học sinh trải qua hàng chục năm học không có mục tiêu, không ra kết quả. Tất cả đã và đang lãng phí thời gian và tiền bạc.

Các trung tâm tiếng Anh và chuỗi luyện thi chỉ là cỗ máy tiêu tốn nguồn lực xã hội, không mang lại giá trị gì.

Nhận định

Nhìn xã hội Việt Nam một cách chân thật, mọi người sẽ thấy sự phân chia giai cấp và sở hữu tài sản rất rõ ràng.

Thế hệ sinh vào những năm 1960, 1970 hoặc vào đầu những năm 1980 (thế hệ 6x, 7x hoặc 8x đời đầu) dù không nắm bất kỳ công nghệ nào nhưng với ưu thế thời đại, họ có cơ hội tích luỹ tài sản và đất đai. Tôi gọi giai đoạn đó là giai đoạn kinh tế cơ hội bởi về ai may mắn hơn, thân hữu nhiều hơn, chớp lấy cơ hội trước thì sở hữu tài sản.

Tuy nhiên, nền kinh tế cơ hội không còn nữa khi lợi thế chênh lệch thông tin đã hết, lợi thế thân hữu đã không còn hiệu quả như trước và xã hội ngày càng minh bạch. Nền kinh tế hiện nay không còn chỗ cho việc mua đi bán lại hưởng chênh lệch khi thị trường khôn hơn và xã hội phát triển hơn.

Tầng lớp cao cấp có thể không bị ảnh hưởng, nhưng từ tầng lớp trung lưu trở xuống, mọi thứ đang thay đổi từng ngày.

Một cửa hàng vị trí mặt tiền bây giờ không là gì so với một nhà bán hàng có thương hiệu hiện diện trên mọi nền tảng mạng xã hội. Hiện nay, khi có quy định cấm đậu xe vỉa hè thì lợi thế sở hữu bất động sản cho thuê là không còn. Chỉ cần tăng lãi suất thì việc đầu cơ đất là không thể.

Khi sàn thương mại điện tử phát triển thì cửa hàng truyền thống sẽ bị đào thải dần. Khi nhà máy Trung Quốc bán hàng trực tiếp cho Việt Nam thì tay buôn Việt Nam buộc phải rời khỏi thị trường.

Hiện nay, thế hệ 8x đời cuối, 9x và các bạn trẻ sinh từ năm 2000 trở về sau, nếu muốn vươn lên và phát triển trong xã hội thì cần có lợi thế cạnh tranh khác.

Lợi thế cạnh tranh đó là (1) tối ưu thời gian học tập và lao động, (2) sự nhận diện trên mọi nền tảng trực tuyến và (3) kỹ năng khai thác công nghệ và tri thức mới.

Nếu người ta phải học mất 5 năm thì bạn chỉ được phép học trong 5 tháng. Nếu người ta có một cửa hàng thì bạn phải có 10 clip bán hàng triệu view. Nếu mỗi tháng người ta phải trả lương cho thiết kế thì bạn phải biết cách viết lệnh cho AI thiết kế trong 5 phút.